Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026

Πατάει «γκάζι» η υπογραφή νέων Συλλογικών Συμβάσεων

Στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011 επέστρεψαν οι ΣΣΕ στο οκτάμηνο 2026

Βασίλης Αγγελόπουλος • vaggelopoulos@naftemporiki.gr

Τα στοιχεία που σας παρουσιάζει κατ’ αποκλειστικότητα η «Ν» δείχνουν ότι μέχρι τα μέσα Αυγούστου είχαν υπογραφεί, πανελλαδικά, 40 κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές συμβάσεις.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο πλήθος συμβάσεων που έχει καταγραφεί από το 2011 και μετά. Μάλιστα, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται σε διάφορους τομείς της οικονομίας, είναι προφανές ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε το 2026 να «κλείσει» με σαφώς υψηλότερο αριθμό συμβάσεων. Ας σημειωθεί ότι η αύξηση των ΣΣΕ αποτελεί βασικό στόχο της Κοινωνικής Συμφωνίας που υπογράφηκε και ισχύει με Νόμο από τον περασμένο Φεβρουάριο ανάμεσα σε εκπροσώπους εργοδοτών (ΣΕΒ, ΣΒΕ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ) και εργαζομένων (ΓΣΕΕ). Βέβαια, αποτελεί ζητούμενο οι νέες ΣΣΕ που προκύπτουν να εφαρμόζονται κιόλας στους κλάδους για τους οποίους αναφέρονται. Όμως, σε κάθε περίπτωση, από το ναδίρ των 15 συλλογικών συμβάσεων που είχαν υπογραφεί το 2015, η φετινή αύξηση σηματοδοτεί μια θετική επανεκκίνηση.

Από τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους στο υπουργείο Εργασίας προκύπτει ότι έως τώρα έχουν υπογραφεί 24 κλαδικές συμβάσεις και 16 ομοιοεπαγγελματικές. Σε αυτές πρέπει να προστεθεί και η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) που ισχύει και ανανεώνεται κάθε έτος.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 40 ΣΣΕ που έχουν υπογραφεί και βρίσκονται σε ισχύ, οι οκτώ έχουν ήδη επεκταθεί στο σύνολο του κλάδου που αναφέρονται. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η Κοινωνική Συμφωνία έχει συνδράμει ώστε να περιοριστούν τα εμπόδια και να γίνει πιο εύκολη η επέκταση των συμβάσεων. Όμως, ακόμα κι έτσι, υπάρχει αρκετά μεγάλο πλήθος ΣΣΕ που δεν έχουν επεκταθεί και χρήζει ελέγχου από το υπουργείο Εργασίας, γιατί παρουσιάζονται καθυστερήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, λόγω Κοινωνικής Συμφωνίας, το αρχικό 50% περιορίστηκε σε 40% ως προς το πλήθος των εργαζομένων που απασχολούνται στις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και καταλήγουν σε μια κλαδική συμφωνία (σύμβαση). Μάλιστα, αν για την υπογραφή νέας ΣΣΕ ζητηθεί η συνδρομή της ΓΣΕΕ, τότε το συγκεκριμένο ποσοστό, ως όριο επέκτασης, μηδενίζεται.

Σύμφωνα με τον Κώστα Αγραπιδά, γενικό διευθυντή Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας, Ασφάλειας και Ένταξης στην Εργασία, «οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) αποτελούν βασικό θεσμό κοινωνικού διαλόγου και έναν ουσιαστικό κοινωνικό αντισταθμιστικό μηχανισμό. Σκοπός τους είναι να συμβάλλουν στη δίκαιη βελτίωση των αμοιβών, στην προστασία της αγοραστικής δύναμης και στη διαρκή αναβάθμιση των συνθηκών εργασίας. Η παραγωγικότητα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι ως μονομερής απαίτηση εντατικοποίησης, αλλά ως παράγοντας που, όταν αυξάνεται, οφείλει να μεταφράζεται σε δίκαιη συμμετοχή των εργαζομένων στα οφέλη της. Οι ΣΣΕ μπορούν επίσης να εξειδικεύουν, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο για τα χρονικά όρια εργασίας, ρυθμίσεις προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου, με σεβασμό στην υγεία, την ασφάλεια και την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής».

Τεχνητή νοημοσύνη

Οι ΣΣΕ όμως, όσο προχωρά η επανεκκίνησή τους, αποκτούν και μια άλλη οπτική σε σχέση με την αγορά εργασίας. Θα πρέπει εφεξής να προβλέπουν δικαιώματα ενημέρωσης, συμμετοχής και πιστοποιημένης επανεκπαίδευσης των εργαζομένων, ως ένα μέτρο που θα λειτουργεί περίπου αντισταθμιστικά σε σχέση με την αλματώδη αύξηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως επισημαίνει ο κ. Αγραπιδάς, «η κατάρτιση θα πρέπει να παρέχεται χωρίς κόστος για τους ίδιους τους εργαζόμενους και να πιστοποιείται από διεθνώς αναγνωρισμένους οργανισμούς, ώστε η τεχνολογική μετάβαση να δημιουργεί ευκαιρίες και όχι αποκλεισμούς, σε κάθε περίπτωση. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η ενημέρωση των εργαζομένων στον ψηφιακό γραμματισμό, στο πλαίσιο της μετάβασης των επιχειρήσεων στην εποχή του αυτοματισμού και των αλγορίθμων».

Το ζητούμενο

Από τις σημερινές ΣΣΕ που βρίσκονται σε ισχύ και έχουν επεκταθεί στο σύνολο των κλάδων τους, υπολογίζεται ότι καλύπτονται περίπου 400.000 εργαζόμενοι. Ζητούμενο, ωστόσο, αποτελεί η εφαρμογή των ΣΣΕ απ’ όλες τις επιχειρήσεις ενός κλάδου, έτσι ώστε να μπορεί να λειτουργεί ο υγιής ανταγωνισμός. Άλλωστε, οι ΣΣΕ, εκτός από την καλύτερη οριοθέτηση των ωρών εργασίας, καθορίζουν εν πολλοίς και τις αποδοχές που καταβάλλονται στους κλάδους αναφοράς.

Για παράδειγμα, οι συμβάσεις στα αρτοποιεία και στα ζαχαροπλαστεία που προβλέπουν αυξήσεις 8% – 12%, ανά περίπτωση, θεωρητικά ρυθμίζουν το μισθολογικό καθεστώς για περίπου 45.000 εργαζόμενους στους δύο αυτούς κλάδους. Το γεγονός ότι υπάρχουν κλάδοι και καταγγελίες που κάνουν λόγο για καταστρατήγηση και μη εφαρμογή των ΣΣΕ, ασφαλώς και περιορίζει τη δυναμική τους. Δεν είναι τυχαίο ότι επίσημα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Τουρισμό και τον Επισιτισμό (ΠΟΕΕΤ) ήδη από τα μέσα του καλοκαιριού έχει καταγγείλει ότι «μόλις το 5% από τις 80.000 επιχειρήσεις εφαρμόζουν τη ΣΣΕ του κλάδου του επισιτισμού».

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η λήψη πρόσθετων μέτρων κάλυψης από το υπουργείο Εργασίας μοιάζει απαραίτητη, ώστε να διασφαλιστεί πως στην πράξη η Κοινωνική Συμφωνία θα βρίσκει εφαρμογή και θα αποτυπώνεται στις συνθήκες εργασίας, αλλά και στους μισθούς των εργαζομένων.

Έχουμε δρόμο

Το 2010 η κάλυψη των εργαζομένων από κάθε λογής ΣΣΕ, πανελλαδικά, προσέγγιζε το 100%, ενώ το 2025 είχε υποχωρήσει στα επίπεδα του 25% – 30%. Ο στόχος που έχει τεθεί, σύμφωνα και με σχετική κοινοτική οδηγία που εντάχθηκε στην ελληνική νομοθεσία, είναι να ανέλθει στο 80% το συγκεκριμένο ποσοστό. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μπορεί οι 40 ΣΣΕ του οκταμήνου του 2026 να αποτελούν μια καλή αφετηρία, όμως πρέπει να συνεχιστεί και να επεκταθεί σε πολύ μεγαλύτερα τμήματα της αγοράς εργασίας.

Πάνω απ’ όλα, όμως, πρέπει οι ΣΣΕ να προφυλάσσονται και να εφαρμόζονται δίχως εξαιρέσεις, για να μπορούν να ρυθμίσουν ουσιαστικά το μισθολογικό, αλλά και το ευρύτερο εργασιακό καθεστώς ενός κλάδου.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/