Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026

Τέσσερις νέοι μαγνήτες για να «ξεκλειδώσουν» οι ξένες επενδύσεις

Τι προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης για οκτώ κλάδους δραστηριότητας

Από την έντυπη έκδοση

Σταμάτης Ζησίμου • szisimou@naftemporiki.gr

Φορολογικές απαλλαγές, ταχεία αδειοδότηση, παροχή δανειοδότησης με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και διευκολύνσεις στη χορήγηση άδειας διαμονής είναι τα κίνητρα που θα παράσχει το υπουργείο Ανάπτυξης για την προσέλκυση παραγωγικών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στη χώρα μας.

Τα εν λόγω κίνητρα θα χορηγούνται για επενδύσεις από αλλοδαπά πρόσωπα για οκτώ κατηγορίες επενδύσεων, μέσω ενός στοχευμένου καθεστώτος, το οποίο θα προκηρύσσεται μία φορά κάθε έτος.

Ο προϋπολογισμός του δεν έχει καθοριστεί, αφού θα σχετίζεται με τον αριθμό των επενδυτικών σχεδίων και το ύψος του προϋπολογισμού τους. Ωστόσο, το όποιο ποσό θα χορηγείται ως φορολογική απαλλαγή.

Καθώς στόχος είναι η υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων που θα έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία, το υπουργείο Ανάπτυξης θα ενισχύει επενδυτικά σχέδια που θα χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια των ακόλουθων κατηγοριών:

• Μεταποίηση και Βιομηχανική παραγωγή.

• Έρευνα, Εφαρμοσμένη Καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη.

• Βιομηχανοποιημένη Πρωτογενής Παραγωγή.

• Βιοτεχνολογία.

• Αμυντική Βιομηχανία και Αεροναυπηγική.

• Εφοδιαστική αλυσίδα – Αποθήκευση (logistics).

• Τομέας Υγείας – Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης.

• Κοινωνική Πρόνοια – Κέντρα Παροχής Υπηρεσιών Οίκων Ευγηρίας.

Για τη διευκόλυνση υλοποίησης των παραγωγικών ΑΞΕ, το υπουργείο Ανάπτυξης, όπως αναφέρεται στο σχέδιο νόμου, θα προχωρήσει και στην αναδιάρθρωση της αρμόδιας Διεύθυνσης, η οποία θα παρακολουθεί όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την υποβολή του φακέλου έως και την έναρξη λειτουργίας του επενδυτικού σχεδίου.

Οι δυνητικοί δικαιούχοι

Δικαιούχοι των κινήτρων του καθεστώτος ΑΞΕ είναι οι φορείς επενδύσεων που χρηματοδοτούν ή στηρίζουν ή συμμετέχουν σε νέες επιχειρήσεις, με εγκατάσταση στην Ελλάδα, ή υφιστάμενες αλλοδαπές επιχειρήσεις που ιδρύουν νέο υποκατάστημα στην ελληνική επικράτεια, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιχειρήσεις έχουν τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης.

Ως νέες νοούνται οι επιχειρήσεις με ημερομηνία ίδρυσης που δεν ξεπερνά τους 12 μήνες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής στο καθεστώς ΑΞΕ.

Μέτοχοι των φορέων επενδύσεων μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού ή νομικά πρόσωπα με έδρα εκτός της ελληνικής επικράτειας.

Το ύψος των επενδύσεων

Σύμφωνα με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, για την υπαγωγή στο καθεστώς ΑΞΕ προβλέπεται ελάχιστο και μέγιστο ύψος του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, το οποίο προσδιορίζεται με βάση το μέγεθος του φορέα και εξειδικεύεται στην απόφαση της εκάστοτε προκήρυξης.

Συγκεκριμένα, το ύψος του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού των 10 εκατ. ευρώ, ούτε να ξεπερνά το ποσό των 50 εκατ. ευρώ.

Το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των 20 εκατ. ευρώ.

Οι παρεχόμενες σε κάθε φορέα επενδυτικού σχεδίου ενισχύσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι ενισχύσεις σε συνεργαζόμενες ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις, δεν μπορεί να υπερβούν σωρευτικά τα 20 εκατ. ευρώ για μεμονωμένη επιχείρηση και τα 50 εκατ. ευρώ για το σύνολο των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων.

Οι περιορισμοί αυτοί ισχύουν για τα επενδυτικά σχέδια τα οποία υπάγονται στο παρόν καθεστώς και για χρονική περίοδο τριών ετών από την υποβολή της αίτησης του φορέα για υπαγωγή του σχεδίου του.

Ως ποσό ενίσχυσης, ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο, λαμβάνεται υπόψη το εγκριθέν με την απόφαση υπαγωγής. Το υπερβάλλον ποσό ενίσχυσης περικόπτεται αναλογικά κατά ομάδα δαπανών.

Κάθε φορέας συμμετέχει στο κόστος του επενδυτικού σχεδίου με ίδια, μη εγχώρια, κεφάλαια ή με εξωτερική χρηματοδότηση. Τα ίδια κεφάλαια πρέπει να ανέρχονται τουλάχιστον στο 40% του συνολικού κόστους.

Το 25% τουλάχιστον των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου καλύπτεται μέσω ιδίων πόρων ή μέσω εξωτερικής χρηματοδότησης που δεν περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

Σύμφωνα με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εντός της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της περίληψης της απόφασης υπαγωγής.

Η ολοκλήρωση και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης πιστοποιείται με την έκδοση απόφασης του προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία υποβολής της έκθεσης τελικού ελέγχου της επένδυσης ή σε περίπτωση υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων από τον επενδυτή, από την ημερομηνία υποβολής αυτών, εφόσον εξυπηρετούνται οι αρχικοί σκοποί παραγωγικής λειτουργίας και ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της επένδυσης και τεκμηριώνεται η λειτουργία της μονάδας.

Για την πιστοποίηση της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης απαιτείται να έχουν εκδοθεί όλες οι απαιτούμενες άδειες νόμιμης λειτουργίας της, να έχουν δημιουργηθεί οι μισές τουλάχιστον, από τις νέες εγκεκριμένες, με το επενδυτικό σχέδιο, θέσεις απασχόλησης, εκφρασμένες σε ετήσιες μονάδες εργασίας, και να τεκμηριώνεται η παραγωγική λειτουργία της μονάδας, με παραστατικά προμήθειας α’ και β’ υλών, καθώς και πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών που ορίζονται με την απόφαση υπαγωγής.

Αναδιάρθρωση υπηρεσιών

Τον έλεγχο των ΑΞΕ θα έχει η Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης, που αναδιαρθρώνεται με τη σύσταση του Τμήματος Γ’ Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, το οποίο θα έχει τις εξής αρμοδιότητες:

• Την έκδοση των κανονιστικών και ατομικών πράξεων που προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο περί χορήγησης κινήτρων του καθεστώτος Κινήτρων Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, καθώς και τροποποιητικών πράξεων αυτών με συνδρομή του Γραφείου Νομικής Υποστήριξης Αναπτυξιακών Νόμων και ΑΞΕ, όπου απαιτείται.

• Την πραγματοποίηση των ενεργειών που σχετίζονται με την έκδοση εγκριτικών, απορριπτικών ή ανακλητικών αποφάσεων και αποφάσεων υπαγωγής, καθώς και την εξέταση αιτημάτων τροποποιήσεων και μεταβολών των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων.

• Την παραλαβή εκθέσεων ελέγχου, υλοποίησης και ολοκλήρωσης των επενδύσεων και τον έλεγχο πληρότητας των εκθέσεων.

• Την παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων και της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.

• Την έκδοση αποφάσεων πιστοποίησης, προόδου υλοποίησης, ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας των επενδύσεων.

• Την έκδοση αποφάσεων κυρώσεων και δημοσιονομικών διορθώσεων και ανακτήσεων και την παρακολούθηση της διαδικασίας ανάκτησης.

• Τη διενέργεια των απαραίτητων ενεργειών για τη χορήγηση των κινήτρων στα επενδυτικά σχέδια.

• Την εξέταση αιτημάτων θεραπείας επί αποφάσεων του Τμήματος.

• Την αποστολή στοιχείων και την παροχή διευκρινίσεων επί θεμάτων αρμοδιότητας του Τμήματος στις δικαστικές και ελεγκτικές αρχές.

• Τον συντονισμό της συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων των ενταγμένων επενδύσεων και τη σύνταξη αναφορών σε ετήσια βάση.

Τα είδη παροχής ενισχύσεων στους δυνητικούς δικαιούχους

Στα επενδυτικά σχέδια, τα οποία θα υπάγονται στο καθεστώς ενισχύσεων του καθεστώτος για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ελλάδα, μπορούν να παρέχονται τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων:

1. Φορολογική απαλλαγή: Το εν λόγω είδος ενίσχυσης συνίσταται στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα οποία προκύπτουν με βάση την οικεία φορολογική νομοθεσία, από το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, αφαιρουμένου του φόρου του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας που αναλογεί στα κέρδη που διανέμονται ή αναλαμβάνονται από τους εταίρους.

Το ποσό της φορολογικής απαλλαγής υπολογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας των ενισχυόμενων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου ή της αξίας του καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, ο οποίος αποκτάται με χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) και συνιστά ισόποσο αποθεματικό, το οποίο τηρείται σε διακριτό λογαριασμό στις οικονομικές τους καταστάσεις.

2. Κίνητρο ταχείας αδειοδότησης: Κάθε απαιτούμενη άδεια ή έγκριση για την εκτέλεση έργων, την εγκατάσταση ή τη λειτουργία επενδύσεων στο καθεστώς ενίσχυσης του καθεστώτος ΑΞΕ, συμπεριλαμβανομένων των χωροταξικών αδειών, εκδίδεται εντός δύο μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου, από τον φορέα επένδυσης, στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΓΔΑΝΑΞΕ) της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης για κάθε απαιτούμενη άδεια ή έγκριση.

Η ΓΔΑΝΑΞΕ εξετάζει την τυπική πληρότητα και τη συμβατότητα των στοιχείων του φακέλου με βάση την απόφαση της υπαγωγής και μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία για την ολοκλήρωση του φακέλου.

Κατόπιν, διαβιβάζει στην αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή την αίτηση και τον οικείο φάκελο για την έκδοση της άδειας, της έγκρισης ή της γνωμοδότησης.

Η αδειοδοτούσα αρχή εξετάζει την τυπική και ουσιαστική πληρότητα του φακέλου και δύναται, εντός 15 ημερών, να ζητήσει την προσκόμιση των απαραίτητων συμπληρωματικών στοιχείων, οπότε η προθεσμία αναστέλλεται και επανεκκινεί από την κατάθεση των στοιχείων αυτών.

3. Κίνητρο παροχής δανείων με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας: Για τα επενδυτικά σχέδια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τα οποία λαμβάνουν απόφαση υπαγωγής στο καθεστώς ΑΞΕ, οι φορείς μπορούν να αιτηθούν να λάβουν δάνεια, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, για την υλοποίηση της επένδυσης, με την εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας από το Ταμείο Εγγυοδοσίας Development Law Financial Instrument (Ταμείο Εγγυοδοσίας DeLFI) ή εναλλακτικά από άλλο ενισχυόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

4. Κίνητρο διευκόλυνσης χορήγησης αδειών διαμονής για την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου και τη λειτουργία της επένδυσης: Για την πραγματοποίηση και λειτουργία των επενδυτικών σχεδίων που υπάγονται στο καθεστώς ΑΞΕ μπορούν να χορηγηθούν άδειες διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών κατ’ εφαρμογή του άρθρου 97 του Κώδικα Μετανάστευσης (νόμος 5038/2023), τόσο για τους επενδυτές όσο και για τους εργαζομένους.

Η απόφαση υπαγωγής στο καθεστώς ΑΞΕ αποτελεί στοιχείο τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας χορήγησης της άδειας διαμονής και η Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων εξετάζει μόνο την ιδιότητα των πολιτών τρίτων χωρών στην επένδυση.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/